وجوه تبرک بنی امیه به روز عاشورا
صاحب کتاب «شفاء الصدور» در شرح این قسمت از زیارت عاشورا: «اللّٰهُمَّ إِنَّ هٰذَا یَوْمٌ تَبَرَّکَتْ بِهِ بَنُو أُمَیَّةَ» سخن را در این مقام گسترده کرده؛ خلاصهاش آنکه، تبرّک بنیامیه به این روز نامیمون بر چند وجه است:
اوّل:
ذخیره کردن غذا و آذوقه را در این روز مستحب شمردند و آن آذوقه را تا سال دیگر مایه سعادت و وسعت رزق و رفاه زندگی دانستند، چنانکه در اخبار اهلبیت، از باب اشاره به ایشان، از این مطلب نهی مکرّر وارد شده.
دوم:
اقامه مراسم عید است، از توسعه رزق بر عیال و نو کردن لباس و کوتاه کردن شارب و گرفتن ناخن و مصافحه و رسوم دیگر عید که راه و روش بنیامیه و پیروان ایشان بر آن جاری است.
سوم:
التزام به روزه این روز که اخبار بسیاری در فضیلت آن جعل کردهاند.
چهارم:
دعا و طلب حوائج در این روز را به عنوان روزی مبارک مستحب دانستهاند و برای این کار در این روز، با دروغ و ساختن حدیث و افترا، مناقب و فضائلی ساختهاند و دعاهایی چند تلفیق کرده، تعلیم عاصیان نمودند تا امر مبهم و درهم و کار اشتباه شود؛ چنانکه در خطبهای که در این روز در شهرهای خود میخوانند، برای هر پیامبر وسیله و شرفی در این روز یاد میکنند مانند خاموش شدن آتش نمرود، استقرار سفینه نوح، غرق شدن لشگریان فرعون و نجات یافتن عیسی از دار یهودیان؛ چنانکه جبله مکیه نقل کرده است: که از میثم تمّار شنیدم که فرمود:
و الله این امّت پسر پیامبر خود را در محرّم در روز دهم به قتل میرسانند و هرآینه دشمنان حق این روز را روز برکت قرار میدهند و همانا این کار شدنی است و در علم خدای تعالی گذشته و من آن را میدانم به عهدی که از مولایم امیرالمؤمنین(علیهالسلام) به من رسیده.
جبّله میگوید: گفتم: چگونه مردم روز شهادت حسین(علیهالسلام) را روز برکت قرار میدهند؟ میثم گریست و فرمود: حدیثی جعل میکنند که روز عاشورا روزی است که خدای تعالی توبه آدم را در آن قبول کرد، با اینکه خداوند توبه آدم را در ذوالحجه پذیرفت و گمان میکنند که عاشورا روزی است که خدا یونس را از شکم ماهی بیرون آورد، درحالیکه خدا در ذوالقعده یونس را از شکم ماهی بیرون آورد و گمان میکنند این روز، روزی است که کشتی نوح بر کوه جودی قرار گرفت، با اینکه این واقعه در روز هیجدهم ذوالحجّه رُخ داده و گمان میکنند روزی است که خداوند دریا را برای موسی شکافت، درحالیکه این حادثه در ربیعالاول بوده است.
در هر صورت با این همه تصریح و تأکید که در خبر میثم آمده است و در حقیقت از نشانههای نبوّت و امامت و دلیل بر حقّانیت طریقه شیعه است که اینگونه اخبار یقینی را در اختیار گذاشته و مضمون آن مطابق با واقع محسوس است.
