قطعه ای از قصیده اُزری
بدان که فراوانی شوق این مهجور شکسته به آن مشاهد مشرفه [ائمه بقیع] مرا وادار میکند که از قصیده هائیه [یعنی قصیدهای که قافیه آن حرف «ها» است] فاضل اوحدی، مادح آل احمدی، جناب شیخ اُزری(ره) چند شعری که مناسب با این مقام است ذکر کنم و خود را به آن مشغول نمایم.
درباره این قصیده از شیخ الفقهاء العظام خاتم المجتهدین الفخام شیخ محمّد حسن، صاحب «جواهر الکلام» نقلشده است: که آرزو میکرد آن قصیده در نامه عمل او نوشته شود و کتاب با عظمت «جواهر» در نامه عمل اَزری ثبت گردد.
اُزری(ره) چنین فرموده است:
إِنَّ تِلْكَ الْقُلُوبَ أَقْلَقَهَا الْوَجْدُ
به راستی که شوق، این دلها را به پریشانی نشانده
وَ أَدْمَى تِلْكَ الْعُيُونَ بُكاها
و این چشمها را گریه خونآلود نموده
كانَ أَنْكَى الْخُطُوبِ لَمْ يُبْكِ مِنِّي
جریحهدار کننده ترین بلاها دیدهام را نگریاند
مُقْلَةً لَكِنِ الْهَوَى أَبْكاها
ولی عشق دوست آن را به گریه انداخت
كُلَّ يَوْمٍ لِلْحادِثاتِ عَوادٍ
هر روز برای حوادث بازگشتی است
لَيْسَ يَقْوَى رَضْوَى عَلَى مُلْتَقَاهَا
که کوه رضوی را قدرت برخورد با آنها نیست
كَيْفَ يُرْجَى الْخَلاصُ مِنْهُنَّ إِلّا
چگونه امید نجات از آنها میرود
بِذِمامٍ مِنْ سَيِّدِ الرُّسْلِ طه
مگر با پیمانی از آقای رسولان طه
مَعْقِلُ الْخائِفِينَ مِنْ كُلِّ خَوْفٍ
حصار محکم هراسندگان از هر هراسی
أَوْفَرُ الْعُرْبِ ذِمَّةً أَوْفاها
کاملترین عرب از جهت تعهّد و وفادارترین آنها
مَصْدَرُ الْعِلْمِ لَيْسَ إِلّا لَدَيْهِ
سرچشمه دانش جز نزد او نیست
خَبَرُ الْكائِناتِ مِنْ مُبْتَداها
خبر کائنات است از ابتدای آنها
فاضَ لِلْخَلْقِ مِنْهُ عِلْمٌ وَحِلْمٌ
از او دانش و بردباری بر خلق عطا شد
أَخَذَتْ مِنْهُمَا الْعُقُولُ نُهاها
که خردها خردمندی خود را از آن دو گرفت
نَوَّهَتْ بِاسْمِهِ السَّمَاواتُ وَالْأَرْضُ
نامش را بلند آوازه کرد آسمانها و زمین
كَما نَوَّهَتْ بِصُبْحٍ ذُكاها
چنانکه بلند آوازه کرد صبح را آفتابش
وَغَدَتْ تَنْشُرُ الْفَضائِلَ عَنْهُ
و اینگونه شد که فضائل او را پخش کردند
كُلُّ قَوْمٍ عَلَى اخْتِلافِ لُغاها
هر قومی با اختلاف زبانهایشان
طَرِبَتْ لاسْمِهِ الثَّرَى فَاسْتَطالَتْ
به وجد آمد خاک از نامش
فَوْقَ عُلْوِيَّةِ السَّما سُفْلاها
و برتری گرفت از بلندترین آسمانها پستترین جایگاهش
جازَ مِنْ جَوْهَرِ التَّقَدُّسِ ذاتاً
از نظر ذات از جوهر تقدّس گذشت
تاهَتِ الْأَنْبِياءُ فِي مَعْناها
پیامبران در معنای آن مبهوت شدند
لا تُجِلْ فِي صِفاتِ أَحْمَدَ فِكْراً
فکرت را در صفات احمد جولان مده
فَهِيَ الصُّورَةُ الَّتِي لَنْ تَرَاهَا
زیرا همان صورتی است که هرگز آن را نخواهی دید
أَيُّ خَلْقٍ لِلَّهِ أَعْظَمُ مِنْهُ
خدا را کدامین آفریده است که بزرگتر از او باشد
وَهُوَ الْغايَةُ الَّتِي اسْتَقْصاها
او هدفی است که خدا آن را به بررسی دقیق گذارده
قَلَّبَ الْخافِقَيْنِ ظَهْراً لِبَطْنٍ
خدا شرق و غرب را ظاهر به باطن زیرورو کرد
فَرَأَى ذاتَ أَحْمَدٍ فَاجْتَباها
پس احمد را دید و او را انتخاب کرد
لَسْتُ أَنْسَى لَهُ مَنَازِلَ قُدْسٍ
من منازل قدس او را فراموش نمیکنم
قَدْ بَنَاهَا التُّقَى فَأَعْلَى بِنَاهَا
که آنها را تقوا بنا کرد پس بنایش را برافراشت
وَرِجالًا أَعِزَّةً فِي بُيُوتٍ
و مردان با عزّتی را در خانههایی
أَذِنَ اللَّهُ أَنْ يُعَزَّ حِماها
که خدا اجازه داد حریم آنها عزیز شمرده شود
سادَةٌ لَاتُرِيدُ إِلّا رِضَى اللَّهِ
سرورانی که جز رضای خدا را نمیخواستهاند
كَمَا لَايُرِيدُ إِلّا رِضاها
چنانکه خدا هم جز رضای آنان را نمیخواست
خَصَّها مِنْ كَمالِهِ بِالْمَعانِي
آنان را از کمال خود به معناهایی اختصاص داد
وَ بِأَعْلَى أَسْمائِهِ سَمَّاها
و آنان را به برترین نامهایش نامید
لَمْ يَكُونُوا لِلْعَرْشِ إِلّا كُنُوزاً
برای عرش جز گنجهایی نبودند
خافِياتٍ سُبْحانَ مَنْ أَبْداها
پنهان، منزّه است آنکه آشکارشان کرد
كَمْ لَهُمْ أَلْسُنٌ عَنِ اللَّهِ تُنْبِي
برای آنها چه بسیار زبانهایی است که از خدا خبر میدهد
هِيَ أَقْلامُ حِكْمَةٍ قَدْ بَراها
آنها قلمهای حکمتی بودند که خدا تراشید
وَهُمُ الْأَعْيُنُ الصَّحِيحاتُ تَهْدِي
آنان دیدگان سالمی هستند که راهنمایی کنند
كُلَّ عَيْنٍ مَكْفُوفَةٍ عَيْناها
هر چشم نابینایی را دو چشم سالم آنها
عُلَماءٌ أَئِمَّةٌ حُكَماءٌ
دانشمندان، امامان، حکیمانی هستند
يَهْتَدِي النَّجْمُ بِاتِّباعِ هُدَاها
که ستارگان با پیروی از هدایت آنها هدایت شوند
قادَةٌ عِلْمُهُمْ وَرَأْيُ حِجاهُمْ
پیشروانی که دانش و بینش عقلشان
مَسْمَعا كُلِّ حِكْمَةٍ مَنْظَراها
شنیدگاه و دیدگاه هر حکمتی است
مَا أُبالِي وَلَوْ أُهِيلَتْ عَلَى الْأَرْضِ
باک ندارم گرچه بر زمین فرو ریزد
السَّمَاوَاتُ بَعْدَ نَيْلِ وِلاها
آسمانها، پس از نائل شدن به دوستی آنان
مطالب مرتبط
زیارت روز دوشنبه امام حسن مجتبی (ع)
صلوات بر امام حسن(ع) و امام حسین(ع)
زیارت روز سه شنبه امام سجاد امام باقر و امام صادق (ع)
